Τι χρειάζεται για αίτηση πτώχευσης σήμερα

Η ερώτηση «τι χρειάζεται για αίτηση πτώχευσης» δεν απαντάται μόνο με έναν κατάλογο δικαιολογητικών. Η πτώχευση είναι μια σοβαρή νομική διαδικασία, με άμεσες συνέπειες στην περιουσία, στις οφειλές και στην επαγγελματική δραστηριότητα του οφειλέτη. Για αυτό, πριν κατατεθεί οποιαδήποτε αίτηση, απαιτείται ουσιαστικός έλεγχος της οικονομικής εικόνας και της κατάλληλης στρατηγικής.

Ο νόμος 4738/2020 αντιμετωπίζει την πτώχευση ως εργαλείο διευθέτησης της αδυναμίας πληρωμών και, υπό προϋποθέσεις, ως οδό προς τη δεύτερη ευκαιρία. Δεν είναι όμως η σωστή επιλογή σε κάθε περίπτωση. Για έναν οφειλέτη μπορεί να αποτελεί διέξοδο από συσσωρευμένα χρέη, ενώ για έναν άλλο ενδέχεται να προηγείται μια ρύθμιση μέσω εξωδικαστικού μηχανισμού, διαπραγμάτευση με πιστωτές ή άλλη λύση αναδιάρθρωσης.

Πότε μπορεί να υποβληθεί αίτηση πτώχευσης

Βασική προϋπόθεση είναι η ύπαρξη παύσης πληρωμών. Με απλά λόγια, ο οφειλέτης πρέπει να αδυνατεί γενικά και μόνιμα να εκπληρώνει τις ληξιπρόθεσμες χρηματικές υποχρεώσεις του. Δεν αρκεί μία καθυστέρηση σε ένα δάνειο ή μια προσωρινή δυσκολία ρευστότητας. Το κρίσιμο είναι να αποδεικνύεται ότι η αδυναμία αφορά συνολικά την οικονομική δραστηριότητα και δεν είναι περιστασιακή.

Η αίτηση μπορεί να αφορά φυσικά πρόσωπα, ελεύθερους επαγγελματίες, ατομικές επιχειρήσεις και εταιρείες, με διαφορετικές πρακτικές παραμέτρους σε κάθε περίπτωση. Ιδιαίτερη σημασία έχει αν ο οφειλέτης διαθέτει περιουσία, αν λειτουργεί επιχείρηση, αν υπάρχουν εργαζόμενοι, αν εκκρεμούν κατασχέσεις και αν τα χρέη προέρχονται από τράπεζες, Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία ή ιδιώτες προμηθευτές.

Η διαδικασία μπορεί να κινηθεί από τον ίδιο τον οφειλέτη, αλλά υπό προϋποθέσεις και από πιστωτή ή τον εισαγγελέα. Όταν ο οφειλέτης εξετάζει ο ίδιος την κατάθεση αίτησης, η έγκαιρη νομική αξιολόγηση είναι καθοριστική. Η καθυστέρηση, η ελλιπής προετοιμασία ή η υποβολή ανακριβών στοιχείων μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετους κινδύνους.

Τι χρειάζεται για αίτηση πτώχευσης: ο οικονομικός φάκελος

Η αίτηση δεν στηρίζεται σε μια γενική δήλωση ότι «δεν υπάρχουν χρήματα». Απαιτείται τεκμηριωμένος φάκελος που να παρουσιάζει με σαφήνεια την οικονομική κατάσταση του οφειλέτη. Στόχος είναι να αποτυπωθούν οι οφειλές, τα εισοδήματα, τα περιουσιακά στοιχεία, οι πιστωτές και οι λόγοι που οδήγησαν στην αδυναμία πληρωμών.

Στην πράξη, ο φάκελος συνήθως περιλαμβάνει στοιχεία ταυτοποίησης, φορολογικά έγγραφα, δηλώσεις εισοδήματος και περιουσιακής κατάστασης, βεβαιώσεις οφειλών, κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών και έγγραφα σχετικά με ακίνητα, οχήματα ή άλλα περιουσιακά δικαιώματα. Για επιχειρήσεις απαιτούνται επιπλέον λογιστικά και εταιρικά στοιχεία, όπως οικονομικές καταστάσεις, βιβλία, ισοζύγια, στοιχεία ΓΕΜΗ, συμβάσεις και αναλυτική εικόνα απαιτήσεων και υποχρεώσεων.

Δεν έχουν όλες οι υποθέσεις τα ίδια έγγραφα. Ένας ιδιώτης με στεγαστικό δάνειο, οφειλές προς την ΑΑΔΕ και μικρή ακίνητη περιουσία έχει διαφορετικό φάκελο από μια εταιρεία με εμπορικές απαιτήσεις, εξοπλισμό, αποθέματα και εργατικό προσωπικό. Η συλλογή των στοιχείων πρέπει να γίνεται με ακρίβεια, γιατί οι παραλείψεις μπορεί να επηρεάσουν την αξιολόγηση της υπόθεσης.

Τα βασικά δεδομένα που πρέπει να αποτυπωθούν

Ο νομικός έλεγχος επικεντρώνεται κυρίως στο ύψος και στο είδος των οφειλών, στην ημερομηνία που εμφανίστηκε η αδυναμία πληρωμών, στη ρευστότητα και στα έσοδα, καθώς και στην πραγματική περιουσιακή κατάσταση. Εξετάζονται επίσης τυχόν εμπράγματα βάρη, υποθήκες, προσημειώσεις, κατασχέσεις, εγγυήσεις και συνοφειλέτες.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις μεταβιβάσεις περιουσίας που έγιναν πριν από την αίτηση. Πωλήσεις, δωρεές, γονικές παροχές ή άλλες πράξεις σε χρονικό διάστημα κοντά στην αφερεγγυότητα πρέπει να αξιολογούνται προσεκτικά. Η πτώχευση δεν πρέπει να χρησιμοποιείται ως μέσο απόκρυψης ή απομάκρυνσης περιουσίας από τους πιστωτές.

Η αίτηση και η αρμόδια διαδικασία

Η αίτηση πτώχευσης καταρτίζεται με συγκεκριμένο νομικό περιεχόμενο και υποβάλλεται με τον προβλεπόμενο τρόπο στην αρμόδια διαδικασία. Το αρμόδιο δικαστήριο, η ηλεκτρονική διαχείριση της υπόθεσης και οι ειδικότερες απαιτήσεις εξαρτώνται από το προφίλ του οφειλέτη και από το αν πρόκειται για πτώχευση μικρού αντικειμένου ή για άλλη πτωχευτική διαδικασία.

Στο δικόγραφο πρέπει να παρουσιάζονται με πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν την παύση πληρωμών. Η απλή αναφορά σε οφειλές δεν επαρκεί. Χρειάζεται συνοχή ανάμεσα στους ισχυρισμούς, στα φορολογικά δεδομένα, στις τραπεζικές κινήσεις, στις βεβαιώσεις χρεών και στα λοιπά αποδεικτικά έγγραφα.

Αν η αίτηση γίνει δεκτή, ακολουθούν οι συνέπειες της κήρυξης πτώχευσης και η διαχείριση της πτωχευτικής περιουσίας από τον σύνδικο, όπου αυτό προβλέπεται. Η περιουσία του οφειλέτη αξιοποιείται σύμφωνα με τον νόμο για την ικανοποίηση των πιστωτών. Αυτό είναι το σημείο που απαιτεί πλήρη επίγνωση: η πτώχευση δεν αποτελεί απλώς μια αίτηση διαγραφής χρεών, αλλά μια οργανωμένη διαδικασία με σημαντικές περιουσιακές επιπτώσεις.

Η δεύτερη ευκαιρία δεν είναι αυτόματη

Η απαλλαγή από οφειλές αποτελεί το βασικό ζητούμενο για πολλούς οφειλέτες. Ωστόσο, δεν επέρχεται απλώς επειδή κατατέθηκε ή έγινε δεκτή μια αίτηση πτώχευσης. Ισχύουν προϋποθέσεις, προθεσμίες και έλεγχος της συμπεριφοράς του οφειλέτη.

Ο νόμος προβλέπει τη δυνατότητα απαλλαγής του φυσικού προσώπου από τα χρέη του μετά την παρέλευση του προβλεπόμενου χρόνου, εφόσον δεν συντρέχουν λόγοι που εμποδίζουν την απαλλαγή. Παραδείγματα που απαιτούν ιδιαίτερη εξέταση είναι η δόλια συμπεριφορά, η απόκρυψη εισοδημάτων ή περιουσίας, η παράβαση υποχρεώσεων συνεργασίας και η παροχή ανακριβών πληροφοριών.

Επίσης, δεν αντιμετωπίζονται όλες οι οφειλές με τον ίδιο τρόπο. Ορισμένες κατηγορίες απαιτήσεων μπορεί να έχουν ειδική μεταχείριση. Για αυτό, η σωστή ερώτηση δεν είναι μόνο «θα διαγραφούν τα χρέη μου;», αλλά «ποια χρέη καλύπτονται, πότε και υπό ποιες συγκεκριμένες προϋποθέσεις;».

Πριν από την πτώχευση, εξετάστε τις εναλλακτικές

Η πτώχευση είναι συχνά η λύση όταν δεν υπάρχει ρεαλιστική δυνατότητα αποπληρωμής ή βιώσιμης ρύθμισης. Δεν είναι όμως πάντοτε η πρώτη κίνηση. Αν υπάρχουν σταθερά εισοδήματα, περιουσία που πρέπει να προστατευθεί ή πιθανότητα συμφωνίας με πιστωτές, μπορεί να είναι προτιμότερη η διερεύνηση άλλων λύσεων.

Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός μπορεί, σε κατάλληλες περιπτώσεις, να οδηγήσει σε ρύθμιση οφειλών προς Δημόσιο, ασφαλιστικούς φορείς, τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Μια διμερής διαπραγμάτευση με τράπεζα ή servicer μπορεί επίσης να προσφέρει αναδιάρθρωση, επιμήκυνση, μείωση δόσης ή διαγραφή μέρους της οφειλής. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από το εισόδημα, την περιουσία, τη συνολική οφειλή και τη δυνατότητα σταθερής τήρησης μιας ρύθμισης.

Η επιλογή δεν πρέπει να γίνεται με βάση τον φόβο μιας κατάσχεσης ή την πίεση ενός τηλεφωνήματος. Χρειάζεται σύγκριση των πραγματικών συνεπειών: τι διασώζεται με μια ρύθμιση, τι εκποιείται στην πτώχευση, ποιες οφειλές μπορούν να διευθετηθούν και ποιο είναι το ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα για μια νέα αρχή.

Πρακτική προετοιμασία πριν από οποιαδήποτε ενέργεια

Πριν κατατεθεί αίτηση, συγκεντρώστε πλήρη εικόνα των χρεών σας και μην βασίζεστε σε παλιές βεβαιώσεις ή προφορικές ενημερώσεις. Ζητήστε αναλυτικά υπόλοιπα από τράπεζες και διαχειριστές απαιτήσεων, ελέγξτε τις οφειλές προς ΑΑΔΕ και ΚΕΑΟ, καταγράψτε περιουσία και εισοδήματα και κρατήστε όλα τα έγγραφα που αποδεικνύουν μεταβολές στην οικονομική σας κατάσταση.

Η συζήτηση με εξειδικευμένο δικηγόρο πρέπει να γίνεται πριν από ενέργειες που μπορεί να επηρεάσουν την υπόθεση, όπως μεταβίβαση περιουσίας, νέα δανειοδότηση, αποδοχή ρύθμισης ή διακοπή επαγγελματικής δραστηριότητας. Στη Savvidis & Keki Law Office, η αξιολόγηση μιας υπόθεσης αφερεγγυότητας ξεκινά από τα πραγματικά δεδομένα και όχι από έτοιμες απαντήσεις.

Η σωστή προετοιμασία δεν μειώνει μόνο τον διαδικαστικό κίνδυνο. Σας επιτρέπει να αποφασίσετε με καθαρή εικόνα αν η πτώχευση είναι πράγματι η διαδρομή προς τη δεύτερη ευκαιρία ή αν υπάρχει μια ασφαλέστερη και πιο συμφέρουσα λύση για την περίπτωσή σας.