Πώς σώζεται μια βιώσιμη μικρή επιχείρηση;

Η επιχείρηση που έχει παραγγελίες, πελάτες και πραγματική δυνατότητα να παράγει έσοδα δεν πρέπει να χάνεται επειδή οι ληξιπρόθεσμες οφειλές συσσωρεύτηκαν γρηγορότερα από τη ρευστότητά της. Το ερώτημα «πώς σώζεται βιώσιμη μικρή επιχείρηση» δεν απαντάται με μία γενική συμβουλή ή με μια πρόχειρη αίτηση ρύθμισης. Απαιτεί άμεση αποτύπωση της οικονομικής κατάστασης, νομική στρατηγική και συντονισμένες ενέργειες απέναντι σε τράπεζες, servicers, Δημόσιο και ασφαλιστικούς φορείς.

Η βιωσιμότητα δεν σημαίνει ότι η επιχείρηση δεν έχει χρέη. Σημαίνει ότι, εφόσον το βάρος των οφειλών αναδιαρθρωθεί με ρεαλιστικούς όρους, μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί, να καλύπτει τις τρέχουσες υποχρεώσεις της και να δημιουργεί εισόδημα. Η σωστή παρέμβαση πρέπει να γίνει πριν η πίεση οδηγήσει σε κατασχέσεις, απώλεια βασικών περιουσιακών στοιχείων, διακοπή συνεργασιών ή αδυναμία πληρωμής μισθών και προμηθευτών.

Πότε μια μικρή επιχείρηση θεωρείται πραγματικά βιώσιμη

Μια μικρή επιχείρηση μπορεί να είναι υπερχρεωμένη, χωρίς να είναι καταδικασμένη. Το κρίσιμο στοιχείο είναι αν η βασική δραστηριότητά της εξακολουθεί να έχει οικονομική αξία. Υπάρχει σταθερή πελατειακή βάση; Το περιθώριο κέρδους επιτρέπει την κάλυψη των τρεχουσών εξόδων; Υπάρχει εποχικότητα που εξηγεί προσωρινές δυσκολίες; Μπορεί η επιχείρηση να εξυπηρετεί μια νέα, χαμηλότερη και μακροχρόνια δόση;

Η απάντηση δεν προκύπτει μόνο από το ύψος των χρεών. Μια επιχείρηση με οφειλές 150.000 ευρώ μπορεί να έχει καλύτερες προοπτικές από μια άλλη με οφειλές 30.000 ευρώ, εάν η πρώτη έχει σταθερές εισπράξεις, παραγωγική υποδομή και σαφή λειτουργική εικόνα. Αντίθετα, όταν η δραστηριότητα παράγει διαρκώς ζημίες και δεν υπάρχει ρεαλιστική δυνατότητα αναστροφής, μια ρύθμιση μπορεί απλώς να μεταθέτει το πρόβλημα.

Για αυτό η αρχική αξιολόγηση πρέπει να εξετάζει χωριστά τις οφειλές προς τράπεζες ή εταιρείες διαχείρισης, τις υποχρεώσεις προς ΑΑΔΕ και ΚΕΑΟ, τις εμπορικές οφειλές, τις εγγυήσεις των εταίρων και την προσωπική περιουσία του επιχειρηματία. Η ατομική επιχείρηση, η ΟΕ, η ΕΕ, η ΙΚΕ και η ΕΠΕ έχουν διαφορετικές συνέπειες ως προς την ευθύνη των προσώπων που τις διοικούν ή συμμετέχουν σε αυτές.

Πώς σώζεται βιώσιμη μικρή επιχείρηση στην πράξη

Η πρώτη κίνηση δεν είναι η υποβολή αίτησης. Είναι η παύση των αποσπασματικών αποφάσεων. Όταν ο επιχειρηματίας πληρώνει κάθε μήνα όποιον πιέζει περισσότερο, χωρίς συνολικό σχέδιο, συχνά εξαντλεί τη ρευστότητα που χρειάζεται για να κρατήσει ενεργή την επιχείρηση. Η προτεραιότητα είναι να διασφαλιστεί η λειτουργία: μισθοδοσία, βασικοί προμηθευτές, μίσθωση, ενέργεια, πρώτες ύλες και κάθε δαπάνη που παράγει άμεσα έσοδο.

Παράλληλα, απαιτείται ακριβής χαρτογράφηση. Πρέπει να είναι γνωστά το κεφάλαιο, οι τόκοι, οι προσαυξήσεις, οι καταγγελίες δανείων, οι εμπράγματες εξασφαλίσεις, οι ενεργές διαταγές πληρωμής, τα κατασχετήρια και οι προθεσμίες για ένδικα μέσα ή ανακοπές. Δεν αρκεί μια συνολική εκτίμηση ότι «χρωστάω περίπου τόσα». Στις διαπραγματεύσεις και στις θεσμικές διαδικασίες, η ακρίβεια των στοιχείων επηρεάζει καθοριστικά το αποτέλεσμα.

Η επόμενη φάση είναι η επιλογή του κατάλληλου εργαλείου. Δεν υπάρχει μία λύση για όλες τις περιπτώσεις. Ο Εξωδικαστικός Μηχανισμός Ρύθμισης Οφειλών του νόμου 4738/2020 μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να αποτελέσει ουσιαστική διαδρομή για συνολική ρύθμιση χρεών προς χρηματοδοτικούς φορείς, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία. Η δυνατότητα αποπληρωμής σε μεγάλο αριθμό δόσεων, που σε ορισμένες περιπτώσεις φθάνει έως 240 δόσεις για οφειλές προς Δημόσιο και φορείς κοινωνικής ασφάλισης, μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά το μηνιαίο βάρος.

Ωστόσο, ο μηχανισμός δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως αυτόματη λύση. Η πρόταση που προκύπτει πρέπει να ελεγχθεί ως προς το αν η επιχείρηση μπορεί πραγματικά να την τηρήσει, αν καλύπτει το σύνολο των κρίσιμων οφειλών και αν δημιουργεί νέα αδιέξοδα. Σε ορισμένες υποθέσεις, η απευθείας διαπραγμάτευση με τράπεζα ή servicer, η τραπεζική διαμεσολάβηση ή μια ειδικά δομημένη διμερής συμφωνία είναι αποτελεσματικότερη. Σε άλλες, η προστασία των δικαιωμάτων της επιχείρησης απαιτεί παράλληλες δικαστικές ενέργειες.

Η ρευστότητα είναι ο έλεγχος αντοχής κάθε ρύθμισης

Μια ρύθμιση που φαίνεται ευνοϊκή επειδή μειώνει την οφειλή μπορεί να αποδειχθεί μη βιώσιμη εάν η δόση της αφήνει την επιχείρηση χωρίς κεφάλαιο κίνησης. Ο σκοπός δεν είναι να συμφωνηθεί η μεγαλύτερη δυνατή μηνιαία καταβολή για να υπάρξει πρόσκαιρη αποδοχή. Ο σκοπός είναι να δημιουργηθεί ένα σχήμα που θα τηρείται σταθερά.

Αυτό απαιτεί πρόβλεψη των εσόδων και εξόδων για τους επόμενους μήνες, με συντηρητικές παραδοχές. Μια τουριστική επιχείρηση, για παράδειγμα, δεν μπορεί να αξιολογείται με τον ίδιο τρόπο όπως ένα λογιστικό γραφείο ή ένα μικρό κατάστημα λιανικής. Η εποχικότητα, η εξάρτηση από λίγους πελάτες, οι αυξήσεις στο λειτουργικό κόστος και η ανάγκη για αγορές αποθέματος πρέπει να αποτυπώνονται πριν οριστικοποιηθεί οποιαδήποτε δέσμευση.

Η καθυστέρηση αυξάνει το νομικό και οικονομικό κόστος

Η έγκαιρη δράση διευρύνει τις διαθέσιμες επιλογές. Όταν έχουν ήδη επιβληθεί κατασχέσεις εις χείρας τρίτων, έχουν δεσμευθεί τραπεζικοί λογαριασμοί ή επίκειται πλειστηριασμός, η υπόθεση γίνεται πιο πιεστική και απαιτεί ταυτόχρονα διαχείριση της ρύθμισης και άμεση νομική προστασία. Δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει λύση, αλλά τα χρονικά περιθώρια και τα περιθώρια διαπραγμάτευσης περιορίζονται.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις προσωπικές εγγυήσεις. Πολλοί μικροί επιχειρηματίες θεωρούν ότι το χρέος αφορά αποκλειστικά την εταιρεία, ενώ έχουν υπογράψει ως εγγυητές ή συνοφειλέτες. Η διάσωση της επιχειρηματικής δραστηριότητας πρέπει να συνδέεται με τον έλεγχο της έκθεσης του φυσικού προσώπου, της κατοικίας του και κάθε άλλου περιουσιακού στοιχείου που μπορεί να βρεθεί στο επίκεντρο μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης.

Τα στοιχεία που πρέπει να είναι έτοιμα πριν από κάθε διαπραγμάτευση

Η σωστή προετοιμασία δεν είναι γραφειοκρατική λεπτομέρεια. Είναι βασικός όρος για να αξιολογηθεί η δυνατότητα ρύθμισης και να υποστηριχθεί πειστικά η πρόταση της επιχείρησης. Συνήθως χρειάζονται τα ακόλουθα:

• πλήρης εικόνα δανείων, συμβάσεων, καταγγελιών και εξασφαλίσεων,

• στοιχεία οφειλών προς ΑΑΔΕ, ΚΕΑΟ και λοιπούς πιστωτές,

• φορολογικές δηλώσεις, οικονομικά στοιχεία και τραπεζικές κινήσεις,

• δεδομένα εσόδων, εξόδων, μισθοδοσίας και βασικών εμπορικών υποχρεώσεων,

• στοιχεία ακίνητης και κινητής περιουσίας της επιχείρησης και των εγγυητών,

• κάθε έγγραφο που αφορά κατασχέσεις, διαταγές πληρωμής, επιταγές προς πληρωμή ή πλειστηριασμούς.

Τα έγγραφα αυτά δεν συλλέγονται μόνο για μια αίτηση. Επιτρέπουν στον νομικό σύμβουλο να εντοπίσει αδυναμίες, να ελέγξει προθεσμίες και να επιλέξει αν η υπόθεση χρειάζεται διαπραγμάτευση, εξωδικαστική διαδικασία, διαμεσολάβηση ή άμεση δικαστική ενέργεια.

Όταν η διάσωση δεν είναι η μόνη έντιμη επιλογή

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η συνέχιση της ίδιας επιχειρηματικής δομής δεν είναι συμφέρουσα. Αν η δραστηριότητα δεν μπορεί να καλύψει ούτε τις τρέχουσες ανάγκες της ή αν οι υποχρεώσεις είναι δυσανάλογες με κάθε πιθανό έσοδο, η αξιοποίηση των εργαλείων αφερεγγυότητας και της δεύτερης ευκαιρίας μπορεί να είναι πιο ορθολογική από μια ρύθμιση που θα αποτύχει σύντομα.

Η πτώχευση δεν πρέπει να εξετάζεται με όρους προσωπικής αποτυχίας. Ο νόμος 4738/2020 προβλέπει διαδικασίες που, ανάλογα με τα πραγματικά δεδομένα, μπορεί να οδηγήσουν σε οριστική αντιμετώπιση του χρέους και σε απαλλαγή από οφειλές υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις. Πρόκειται για σοβαρή επιλογή, με συνέπειες που πρέπει να αναλύονται πλήρως πριν ληφθεί απόφαση, ιδίως όταν υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία, εγγυήσεις και εργαζόμενοι.

Η εξειδικευμένη νομική αξιολόγηση ξεχωρίζει τη βιώσιμη επιχείρηση που χρειάζεται χρόνο και αναδιάρθρωση από την επιχείρηση που χρειάζεται καθαρή έξοδο και νέα αρχή. Η Savvidis & Keki Law Office προσεγγίζει κάθε υπόθεση με βάση τα πραγματικά οικονομικά και νομικά δεδομένα, όχι με έτοιμες υποσχέσεις.

Μην αφήνετε μια πρόσκαιρη έλλειψη ρευστότητας να μετατραπεί σε μη αναστρέψιμη απώλεια. Όσο η επιχείρησή σας εξακολουθεί να έχει πελάτες, λειτουργία και προοπτική, μια έγκαιρη, τεκμηριωμένη νομική στρατηγική μπορεί να δημιουργήσει τον χρόνο και τους όρους που χρειάζονται για να συνεχίσει.