120 ή 240 δόσεις οφειλών - τι σας συμφέρει

Όταν το χρέος έχει ξεφύγει, η ερώτηση δεν είναι απλώς αν υπάρχουν 120 ή 240 δόσεις οφειλών. Η πραγματική ερώτηση είναι αν η ρύθμιση που θα επιλεγεί μπορεί να τηρηθεί στην πράξη, χωρίς να δημιουργήσει νέα αδιέξοδα σε λίγους μήνες. Εκεί κρίνεται η διαφορά ανάμεσα σε μια προσωρινή ανάσα και σε μια ουσιαστική λύση.

Για πολλούς οφειλέτες, ο αριθμός των δόσεων ακούγεται σαν το βασικό κριτήριο. Είναι λογικό. Μια μεγαλύτερη διάρκεια συνήθως σημαίνει χαμηλότερη μηνιαία καταβολή. Όμως στη νομική και οικονομική πραγματικότητα, η σωστή επιλογή δεν εξαρτάται μόνο από το πόσες δόσεις προβλέπονται, αλλά από το είδος της οφειλής, τη δυνατότητα ένταξης, τους όρους της ρύθμισης και κυρίως τη συνολική στρατηγική προστασίας του οφειλέτη.

120 ή 240 δόσεις οφειλών - ποια είναι η βασική διαφορά

Η βασική διαφορά είναι απλή μόνο στην επιφάνεια. Οι 120 δόσεις συνδέονται συνήθως με πιο περιορισμένα σχήματα ρύθμισης και με συγκεκριμένες προϋποθέσεις που δεν είναι πάντοτε διαθέσιμες σε κάθε χρόνο ή για κάθε κατηγορία χρέους. Οι 240 δόσεις εμφανίζονται κυρίως στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού, όπου η ρύθμιση διαμορφώνεται με βάση οικονομικά δεδομένα, εισοδήματα, περιουσία και συμμετοχή πιστωτών.

Με απλά λόγια, οι 120 δόσεις είναι συχνά μια πιο στενή διαδρομή. Οι 240 δόσεις αποτελούν συνήθως μέρος μιας πιο σύνθετης διαδικασίας, με περισσότερα περιθώρια προσαρμογής αλλά και με μεγαλύτερες απαιτήσεις σε έγγραφα, έλεγχο στοιχείων και σωστή νομική καθοδήγηση.

Αυτό σημαίνει ότι δύο οφειλέτες με παρόμοιο συνολικό χρέος μπορεί να μην έχουν την ίδια επιλογή. Ο ένας μπορεί να ενταχθεί σε μακροχρόνια ρύθμιση μέσω θεσμικής διαδικασίας, ενώ ο άλλος να χρειάζεται διαφορετική διαπραγμάτευση ή ακόμη και συνδυασμό λύσεων.

Δεν αρκεί να είναι μικρή η δόση

Η συνηθέστερη παγίδα είναι η εξής: ο οφειλέτης κοιτά μόνο το ποσό της μηνιαίας δόσης και θεωρεί ότι όσο μικρότερη είναι, τόσο καλύτερη είναι και η ρύθμιση. Αυτό δεν είναι πάντα σωστό.

Μια χαμηλή δόση μπορεί να φαίνεται διαχειρίσιμη, αλλά πρέπει να εξεταστεί μαζί με τη διάρκεια της επιβάρυνσης, τις τυχόν προσαυξήσεις, τον κίνδυνο απώλειας της ρύθμισης, καθώς και το αν παραμένουν εκτός ρύθμισης άλλες οφειλές που συνεχίζουν να πιέζουν. Αν κάποιος ρυθμίσει μόνο μέρος των χρεών του και αφήσει ανοιχτά τα υπόλοιπα, το πρόβλημα απλώς μετατίθεται.

Ιδίως όταν υπάρχουν ταυτόχρονα οφειλές προς Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες ή servicers, η αξιολόγηση πρέπει να είναι συνολική. Μια ρύθμιση που είναι καλή για ένα μόνο μέτωπο δεν σημαίνει ότι λύνει τη συνολική οικονομική πίεση.

Πότε οι 240 δόσεις μπορεί να είναι καλύτερη επιλογή

Οι 240 δόσεις μπορεί να αποδειχθούν ιδιαίτερα χρήσιμες όταν το χρέος προς το Δημόσιο είναι υψηλό και η τρέχουσα εισοδηματική δυνατότητα είναι περιορισμένη. Η μεγαλύτερη διάρκεια επιτρέπει συχνά χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση και, άρα, μεγαλύτερη πιθανότητα να τηρείται η ρύθμιση σταθερά.

Αυτό είναι κρίσιμο. Μια ρύθμιση δεν κρίνεται την ημέρα που εγκρίνεται, αλλά στους επόμενους 12, 24 ή 60 μήνες. Αν το διαθέσιμο εισόδημα είναι οριακό, μια μικρότερη διάρκεια μπορεί να οδηγήσει σε δόση που απλώς δεν βγαίνει. Τότε η απώλεια της ρύθμισης επαναφέρει το πρόβλημα, συνήθως σε χειρότερη μορφή.

Οι 240 δόσεις έχουν πρακτικό νόημα κυρίως για όσους χρειάζονται βιώσιμη προσαρμογή και όχι μια θεωρητικά ελκυστική λύση που δεν θα αντέξει στον χρόνο. Σε περιπτώσεις οικογενειών με σταθερά αλλά χαμηλά εισοδήματα, ελεύθερων επαγγελματιών με διακυμάνσεις τζίρου ή μικρών επιχειρήσεων με σωρευμένες υποχρεώσεις, η μεγαλύτερη επιμήκυνση μπορεί να λειτουργήσει υπέρ της συνέπειας.

Πότε οι 120 δόσεις μπορεί να είναι προτιμότερες

Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου οι 120 δόσεις είναι προτιμότερες. Αν ο οφειλέτης έχει καλύτερη οικονομική δυνατότητα, αν θέλει να κλείσει τη ρύθμιση σε μικρότερο χρονικό ορίζοντα ή αν οι όροι της συγκεκριμένης ένταξης είναι σαφείς και λειτουργικοί, η μικρότερη διάρκεια μπορεί να είναι πιο συμφέρουσα.

Ο λόγος είναι ότι μια ρύθμιση με λιγότερες δόσεις δεν σημαίνει μόνο υψηλότερη μηνιαία επιβάρυνση. Μπορεί να σημαίνει και ταχύτερη απομείωση της οφειλής, μικρότερη μακροχρόνια δέσμευση και λιγότερη έκθεση στον κίνδυνο να αλλάξει η οικονομική κατάσταση του οφειλέτη στο μέλλον.

Για παράδειγμα, ένας επαγγελματίας με σταθερή ροή εσόδων μπορεί να προτιμήσει μια λύση που τον απεγκλωβίζει γρηγορότερα, αντί να διατηρεί επί 20 έτη μια υποχρέωση ανοικτή. Η σωστή απάντηση εδώ δεν είναι γενική. Εξαρτάται από τη διάρκεια αντοχής της επιχείρησης, τη φορολογική της εικόνα και το αν υπάρχουν παράλληλα τραπεζικά βάρη.

120 ή 240 δόσεις οφειλών και εξωδικαστικός μηχανισμός

Στην πράξη, όταν εξετάζουμε σοβαρά την επιλογή 120 ή 240 δόσεις οφειλών, πολύ συχνά βρισκόμαστε μπροστά στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Εκεί δεν εξετάζεται μόνο το ύψος του χρέους. Εξετάζεται το συνολικό οικονομικό προφίλ του οφειλέτη, η περιουσιακή κατάσταση, οι εύλογες δαπάνες διαβίωσης, η ύπαρξη πολλών πιστωτών και η πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής.

Αυτός είναι και ο λόγος που η διαδικασία χρειάζεται προσοχή. Ένα λάθος στα στοιχεία, μια πρόχειρη υποβολή ή μια εσφαλμένη στρατηγική μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά το αποτέλεσμα. Δεν αρκεί να γίνει μια αίτηση. Πρέπει να στηθεί σωστά ο φάκελος, να αξιολογηθούν οι πιθανότητες, να εντοπιστούν τα αδύναμα σημεία και να επιλεγεί η διαδρομή που προσφέρει πραγματική προοπτική ρύθμισης.

Όταν υπάρχουν και οφειλές σε τράπεζες ή διαχειριστές απαιτήσεων, η νομική προσέγγιση γίνεται ακόμη πιο απαιτητική. Τότε το ζητούμενο δεν είναι απλώς η ένταξη σε πολλές δόσεις, αλλά η συνολική διαχείριση κινδύνου - από κατασχέσεις και μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης έως τον συντονισμό όλων των ανοικτών μετώπων.

Τι πρέπει να εξεταστεί πριν επιλέξετε ρύθμιση

Πριν αποφασιστεί οποιαδήποτε κατεύθυνση, πρέπει να απαντηθούν με ακρίβεια ορισμένα κρίσιμα ερωτήματα. Ποιο είναι το συνολικό ύψος των οφειλών και προς ποιους πιστωτές; Υπάρχουν ληξιπρόθεσμες οφειλές μόνο προς το Δημόσιο ή και προς τράπεζες; Υπάρχει ακίνητη περιουσία, επιχειρηματική δραστηριότητα ή κίνδυνος λήψης μέτρων; Και το σημαντικότερο, ποια δόση μπορεί πράγματι να πληρώνεται κάθε μήνα χωρίς νέα καθυστέρηση;

Η απάντηση σε αυτά τα ερωτήματα δεν πρέπει να δίνεται αισιόδοξα, αλλά ρεαλιστικά. Αν κάποιος μπορεί οριακά να πληρώνει 450 ευρώ, δεν πρέπει η ρύθμιση να στηθεί στα 500 με τη λογική ότι κάπως θα βρεθούν. Στις υποθέσεις οφειλών, η υπεραισιοδοξία κοστίζει.

Χρειάζεται επίσης να εξετάζεται αν η ρύθμιση οδηγεί μόνο σε επιμήκυνση ή αν συνοδεύεται και από ουσιαστική μείωση επιβαρύνσεων, αναδιάρθρωση και καλύτερη συνολική θέση του οφειλέτη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η μακροχρόνια ρύθμιση είναι χρήσιμη. Σε άλλες, απαιτείται πιο σύνθετη νομική στρατηγική, ακόμη και με αξιοποίηση των εργαλείων του ν. 4738/2020.

Η σωστή επιλογή είναι νομική και στρατηγική

Οι ρυθμίσεις οφειλών δεν είναι απλή λογιστική πράξη. Είναι απόφαση με νομικές, οικονομικές και πρακτικές συνέπειες. Επηρεάζουν την καθημερινότητα του οφειλέτη, την επαγγελματική του συνέχεια, τη διατήρηση της περιουσίας του και την ικανότητά του να επανέλθει σε σταθερότητα.

Γι' αυτό και η επιλογή ανάμεσα σε 120 ή 240 δόσεις δεν πρέπει να γίνεται με γενικές πληροφορίες ή με ό,τι άκουσε κάποιος από τρίτους. Κάθε υπόθεση έχει δικά της δεδομένα. Άλλο ζήτημα αντιμετωπίζει ένας μισθωτός με χρέη στην εφορία και άλλο ένας επαγγελματίας με οφειλές σε πολλούς πιστωτές και απειλή αναγκαστικών μέτρων.

Σε ένα εξειδικευμένο γραφείο που ασχολείται αποκλειστικά με ρυθμίσεις οφειλών και αφερεγγυότητα, όπως το Savvidis & Keki Law Office, η αξιολόγηση δεν σταματά στο αν υπάρχει διαθέσιμη ρύθμιση. Προχωρά στο αν αυτή η ρύθμιση είναι πράγματι βιώσιμη, αν προστατεύει ουσιαστικά τον εντολέα και αν εξυπηρετεί έναν καθαρό στόχο: να φύγει από τον φαύλο κύκλο της πίεσης με ρεαλιστικό και νομικά ασφαλή τρόπο.

Η σωστή κίνηση δεν είναι να κυνηγήσετε τον μεγαλύτερο αριθμό δόσεων, αλλά τη ρύθμιση που μπορείτε να κρατήσετε και που υπηρετεί τη συνολική σας αποκατάσταση. Εκεί βρίσκεται η πραγματική διαφορά.