Δεύτερη ευκαιρία για υπερχρεωμένους στην πράξη

Όταν οι δόσεις δεν βγαίνουν, οι προθεσμίες τρέχουν και οι οφειλές προς τράπεζες ή Δημόσιο συσσωρεύονται, η δεύτερη ευκαιρία για υπερχρεωμένους δεν είναι σύνθημα. Είναι ένα πραγματικό νομικό πλαίσιο που μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να οδηγήσει σε ρύθμιση, διαγραφή μέρους οφειλών ή ακόμη και σε πλήρη απαλλαγή από χρέη. Το κρίσιμο σημείο είναι να αξιολογηθεί σωστά ποια διαδικασία ταιριάζει στην περίπτωσή σας και ποια λάθη πρέπει να αποφευχθούν από την αρχή.

Για πολλούς οφειλέτες, το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο το ύψος του χρέους. Είναι η σύγχυση. Άλλοι ακούνε για εξωδικαστικό μηχανισμό, άλλοι για πτώχευση, άλλοι για 240 δόσεις, και τελικά καθυστερούν να κινηθούν επειδή δεν ξέρουν τι ισχύει για τους ίδιους. Αυτή η καθυστέρηση συνήθως κοστίζει. Όσο το ζήτημα μένει χωρίς στρατηγική, αυξάνονται οι πιέσεις, οι κατασχέσεις γίνονται πιο πιθανές και οι επιλογές στενεύουν.

Τι σημαίνει στην πράξη η δεύτερη ευκαιρία για υπερχρεωμένους

Στην πράξη, μιλάμε για τα εργαλεία που προβλέπει το ισχύον δίκαιο ώστε ένα φυσικό πρόσωπο ή μια επιχείρηση να μπορέσει να επανεκκινήσει οικονομικά. Δεν πρόκειται για μια αυτόματη διαγραφή όλων των χρεών, ούτε για διαδικασία που λειτουργεί με μία αίτηση και χωρίς έλεγχο. Απαιτείται πλήρης αποτύπωση της οικονομικής κατάστασης, νομική αξιολόγηση και σωστή επιλογή πορείας.

Ο Ν. 4738/2020 εισήγαγε ένα ενιαίο πλαίσιο για την αντιμετώπιση της αφερεγγυότητας. Αυτό σημαίνει ότι ο οφειλέτης μπορεί, ανάλογα με τα δεδομένα του, να αναζητήσει λύση μέσω εξωδικαστικής ρύθμισης ή να εξετάσει τη διαδικασία της πτώχευσης με προοπτική απαλλαγής από τα χρέη. Η σωστή λύση δεν είναι ίδια για όλους. Άλλο χρειάζεται ένας μισθωτός με ληξιπρόθεσμα προς τράπεζες και εφορία και άλλο ένας επαγγελματίας με επιχειρηματικά ανοίγματα, εγγυήσεις και πολλαπλούς πιστωτές.

Πότε υπάρχει πραγματική δυνατότητα ρύθμισης

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η ρύθμιση είναι η ενδεδειγμένη πρώτη επιλογή. Αυτό συμβαίνει κυρίως όταν ο οφειλέτης διαθέτει εισόδημα που μπορεί να υποστηρίξει ένα βιώσιμο πλάνο αποπληρωμής, έστω και με μεγάλη επιμήκυνση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο εξωδικαστικός μηχανισμός μπορεί να προσφέρει σημαντική αναδιάρθρωση, ακόμη και σε οφειλές προς τράπεζες, servicers, Δημόσιο και ασφαλιστικά ταμεία.

Η αξία της διαδικασίας δεν βρίσκεται μόνο στον αριθμό των δόσεων. Βρίσκεται στο ότι μπορεί να δημιουργήσει μια συνολική λύση αντί για αποσπασματικές ρυθμίσεις που καταρρέουν στην πρώτη δυσκολία. Μπορεί επίσης να προβλέπει μειώσεις επιβαρύνσεων ή προσαρμογή της δόσης στην πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής. Όμως η επιτυχία εξαρτάται από την ακρίβεια των οικονομικών στοιχείων και από το αν ο φάκελος έχει στηθεί σωστά από την αρχή.

Πολλοί απορρίπτουν ή φοβούνται τη ρύθμιση επειδή άκουσαν ότι «δεν εγκρίνεται εύκολα». Αυτό είναι μόνο η μισή αλήθεια. Πράγματι, δεν εγκρίνεται κάθε αίτημα. Όταν όμως η υπόθεση είναι σωστά προετοιμασμένη και η προτεινόμενη λύση είναι ρεαλιστική, οι πιθανότητες βελτιώνονται ουσιαστικά. Η προχειρότητα εδώ πληρώνεται ακριβά.

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός δεν είναι απλή ηλεκτρονική αίτηση

Ένα συχνό λάθος είναι η υποτίμηση της διαδικασίας. Επειδή η υποβολή γίνεται σε ηλεκτρονική πλατφόρμα, αρκετοί θεωρούν ότι πρόκειται για μια τεχνική διαδικασία συμπλήρωσης στοιχείων. Στην πραγματικότητα, κάθε πεδίο μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα. Περιουσιακά στοιχεία, οφειλές, εισοδήματα, οικογενειακή κατάσταση, εμπορική δραστηριότητα, παλαιότερες ρυθμίσεις και συνοφειλέτες πρέπει να αξιολογούνται συνδυαστικά.

Αν τα δεδομένα παρουσιαστούν λανθασμένα ή ελλιπώς, η εικόνα της υπόθεσης αλλοιώνεται. Αν πάλι η υπόθεση απαιτεί διαπραγμάτευση πέρα από την τυπική ροή της πλατφόρμας, χρειάζεται εμπειρία σε τραπεζικές υποθέσεις, διαμεσολάβηση και χειρισμό πιστωτών. Εκεί κρίνεται συχνά η διαφορά ανάμεσα σε μια θεωρητική δυνατότητα και σε ένα πραγματικό αποτέλεσμα.

Πότε η πτώχευση είναι η σωστή δεύτερη ευκαιρία

Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου η ρύθμιση απλώς δεν αρκεί. Όταν τα χρέη είναι αντικειμενικά μη διαχειρίσιμα, όταν δεν υπάρχει επαρκές εισόδημα ή όταν η συνολική επιβάρυνση υπερβαίνει κατά πολύ κάθε ρεαλιστική δυνατότητα εξυπηρέτησης, τότε η πτώχευση μπορεί να είναι η πιο καθαρή και έντιμη νομική επιλογή.

Για αρκετούς οφειλέτες, η λέξη «πτώχευση» παραμένει φορτισμένη. Αυτό είναι κατανοητό, αλλά συχνά βασίζεται σε παλιές αντιλήψεις. Στο σημερινό πλαίσιο, η πτώχευση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως τέλος. Μπορεί να λειτουργήσει ως οδός απαλλαγής από τα χρέη και επανεκκίνησης, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις και ακολουθηθεί σωστά η διαδικασία.

Η επιλογή αυτή, βέβαια, έχει συνέπειες που πρέπει να σταθμιστούν σοβαρά. Συνδέεται με την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη, με ζητήματα ρευστοποίησης, με το καθεστώς της κύριας κατοικίας και με ειδικά δεδομένα κάθε υπόθεσης. Δεν είναι λύση για όλους, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις είναι η μόνη λύση που δίνει πραγματική προοπτική απεγκλωβισμού.

Τι εξετάζεται πριν ληφθεί απόφαση

Πριν επιλεγεί πτώχευση ή ρύθμιση, πρέπει να απαντηθούν συγκεκριμένα ερωτήματα. Πόσοι είναι οι πιστωτές και τι είδους απαιτήσεις έχουν; Υπάρχει ακίνητη περιουσία; Υπάρχουν εγγυήσεις ή συνοφειλέτες; Το εισόδημα είναι σταθερό ή όχι; Υπάρχουν ήδη μέτρα εκτέλεσης ή κίνδυνος πλειστηριασμού;

Αυτά τα ερωτήματα δεν είναι τυπικά. Είναι ο πυρήνας της στρατηγικής. Μια λανθασμένη επιλογή μπορεί να οδηγήσει είτε σε μια ρύθμιση που δεν θα τηρηθεί ποτέ είτε σε μια διαδικασία πτώχευσης που δεν έχει εκτιμηθεί σωστά. Γι' αυτό ο οφειλέτης χρειάζεται όχι γενική ενημέρωση, αλλά εξειδικευμένη νομική αποτίμηση με βάση τα πραγματικά του δεδομένα.

Τα πιο συχνά λάθη των υπερχρεωμένων οφειλετών

Το πρώτο λάθος είναι η αναμονή. Πολλοί κινούνται μόνο όταν φτάσει η διαταγή πληρωμής, η κατάσχεση ή ο πλειστηριασμός. Τότε όμως η πίεση είναι μεγαλύτερη και ο χρόνος λιγότερος. Το δεύτερο λάθος είναι οι αποσπασματικές συνεννοήσεις με κάθε πιστωτή ξεχωριστά χωρίς συνολική εικόνα. Αυτό συχνά παράγει περισσότερες υποχρεώσεις και λιγότερη βιωσιμότητα.

Το τρίτο λάθος είναι η επιλογή μη εξειδικευμένης καθοδήγησης σε ένα πεδίο που απαιτεί τεχνική γνώση. Η αφερεγγυότητα, η τραπεζική οφειλή, οι διαδικασίες του Ν. 4738/2020 και η διαπραγμάτευση με πιστωτικά ιδρύματα δεν είναι γενική νομική ύλη. Χρειάζονται καθημερινή τριβή, εμπειρία σε πραγματικές υποθέσεις και ικανότητα να προβλεφθούν οι κίνδυνοι πριν εμφανιστούν.

Τέλος, πολλοί εμφανίζουν μια εικόνα διαφορετική από την πραγματική οικονομική τους κατάσταση, είτε από άγχος είτε από εσφαλμένη εντύπωση ότι έτσι θα πετύχουν καλύτερη λύση. Αυτό συνήθως γυρίζει εναντίον τους. Η σωστή στρατηγική χτίζεται πάνω στην ακρίβεια, όχι στην απόκρυψη ή στην αισιοδοξία χωρίς βάση.

Γιατί η εξειδίκευση κάνει τη διαφορά

Στις υποθέσεις υπερχρέωσης, η διαφορά δεν βρίσκεται μόνο στη γνώση του νόμου. Βρίσκεται στην ικανότητα να συνδεθεί ο νόμος με τον φάκελο, τα αποδεικτικά, τη διαπραγμάτευση και τον χρόνο. Κάθε υπόθεση έχει τη δική της αρχιτεκτονική. Άλλοτε προέχει η άμεση προστασία από επιθετικά μέτρα, άλλοτε η σωστή προετοιμασία για ρύθμιση και άλλοτε η επιλογή μιας καθαρής διαδικασίας απαλλαγής.

Ένα εξειδικευμένο γραφείο δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα αποσπασματικά. Εξετάζει συνολικά τις τραπεζικές οφειλές, τα χρέη προς Δημόσιο, τις εγγυήσεις, τις εκτελέσεις και τις δυνατότητες διαμεσολάβησης ή δικαστικής κίνησης. Αυτή η ολιστική προσέγγιση είναι κρίσιμη, γιατί οι πιστωτές λειτουργούν με δική τους στρατηγική και ο οφειλέτης χρειάζεται ισοδύναμα οργανωμένη εκπροσώπηση. Σε αυτό το πεδίο, η Savvidis & Keki Law Office έχει επιλέξει συνειδητά την απόλυτη εξειδίκευση στην αναδιάρθρωση οφειλών και στο δίκαιο αφερεγγυότητας.

Η σωστή στιγμή να κινηθείτε είναι πριν πιεστείτε περισσότερο

Η δεύτερη ευκαιρία για υπερχρεωμένους υπάρχει, αλλά δεν λειτουργεί αυτόματα και δεν αποδίδει το ίδιο σε κάθε στάδιο της κρίσης. Όσο νωρίτερα αξιολογηθεί η υπόθεση, τόσο μεγαλύτερη είναι η δυνατότητα να επιλεγεί λύση με όρους ελέγχου και όχι πανικού. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να κερδηθεί χρόνος. Είναι να διαμορφωθεί μια νόμιμη, ρεαλιστική και σταθερή πορεία εξόδου από την υπερχρέωση.

Αν βρίσκεστε σε πίεση από τράπεζες, servicers ή δημόσιους φορείς, η ψύχραιμη και εξειδικευμένη νομική αξιολόγηση είναι το πρώτο ουσιαστικό βήμα. Η σωστή λύση ξεκινά όταν σταματά η αβεβαιότητα και αρχίζει η στρατηγική.